De Vos Ergonomics BV
De Vos Ergonomics BV
Hoofdveste 15
3992 DH Houten
030 - 63 56 006 - verkoop@devosgroep.nl
030 63 56 006

Pleidooi voor goede typevaardigheden

Augustus 2021

De gemiddelde typevaardigheid van de Nederlandse beroepsbevolking is niet om over naar huis te schrijven. Uit een onderzoek in 2011 onder ruim 2000 Nederlanders bleek dat twee derde van hen niet blind typt. Dat het continue kijken naar het toetsenbord een sterke nekbuiging geeft is logisch en waarschijnlijk wel bekend. Minder bekend is dat langdurige nekbuiging de kans vergroot op het ontstaat van Klachten aan Arm, Nek en Schouders (KANS).

Tot halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw werd veel van het werk in kantoren uitgevoerd in zogenaamde typekamers. Datatypisten en tekstverwerkers zaten daar de hele dag aan een typemachine te werken. Om de efficiëntie te verhogen was een basisvereiste dat zij goede typevaardigheden bezaten, ofwel foutloos blind konden typen. Niet foutloos typen resulteerde immers in brieven met schrijffouten of verspilling van papier.
Met opkomst van de personal computer in het bedrijfsleven verdwenen geleidelijk ook de typekamers. En omdat op een pc de tekst eindeloos kon worden gecorrigeerd verdween ook de noodzaak tot foutloos kunnen typen.
Hoewel typecursussen in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs veelal wel aangeboden worden, behoort het niet tot het verplichte curriculum. En zo komt het dat slechts een minderheid van de pc-gebruikers goed kan typen. Naast een lagere efficiëntie/productiviteit resulteert een gebrek aan typevaardigheden ook in een minder ergonomische werkhouding met een toegenomen kans op lichamelijke ongemakken.

Ergonomische richtlijnen en afbeeldingen over hoe een werkplek in te richten gaan uit van een positie van de ellebogen in 90 graden gebogen en verticaal onder de schouders. Precies zoals je blind leert typen.
Bij de twee derde van de werknemers die niet blind typt ontstaat in deze positie een sterke nekbuiging tijdens de visuele controle op het toetsenbord en een repeterend buigen en strekken van de nek door het afwisselend kijken naar toetsenbord en beeldscherm. Zij kunnen beter hun werkblad wat hoger plaatsen en het toetsenbord wat verder weg plaatsen om de sterke en frequente nekbuiging tegen te gaan. Beter nog, alsnog een cursus blindtypen gaan volgen.

Wanneer lichamelijk klachten ontstaan bij beeldschermwerk wordt logischerwijs gekeken naar ergonomische toetsenborden. De meeste ergonomische toetsenborden zorgen voor een minder belastende positie van de onderarmen en de polsen. Dit ontstaat door de middelste kolommen met toetsen op te hogen en de toetsen voor de linkerhand en die voor de rechterhand in een hoek ten opzichte van elkaar te plaatsen. Door de symmetrische scheiding van het toetsenbord in een deel voor de linker- en rechterhand zijn deze alleen geschikt voor personen die foutloos kunnen typen.
Misschien wordt het toch eens tijd om computer skills zoals typevaardigheden centraal te stellen. Het verhoogt de efficiëntie, reduceert de kans op klachten en verhoogt de interventiemogelijkheden indien onverhoopt klachten ontstaan. Gedrag als ergonomische interventie dus.

Erik Saathof
Register bedrijfsfysiotherapeut