De Vos Ergonomics BV
De Vos Ergonomics BV
Hoofdveste 15
3992 DH Houten
030 - 63 56 006 - verkoop@devosgroep.nl
030 63 56 006

Misverstanden over de risico’s van zitten

September 2021

Al jaren is zitten het zwarte schaap van het menselijke houdings-en bewegingsgedrag. Allerlei gezondheidsrisico’s worden er mee in verband gebracht van ‘zitten is slecht voor je rug’ tot ‘zitten is het nieuwe roken’. De manier waarop onze rug in het nieuws komt is vrijwel altijd negatief en versterkt onbedoeld een onterecht beeld dat de rug een kwetsbaar lichaamsdeel is dat toch vooral maar ontzien moet worden. Je zou het er van in je rug krijgen. Tijd voor enige nuancering en de-medicalisering.

Om maar te beginnen met dat zitten slecht voor je rug zou zijn. Vanaf ongeveer de jaren 70 van de vorige eeuw is door onder meer Nachemson onderzoek gedaan naar de druk in de tussenwervelschijven, dat deel van de wervelkolom waar hernia’s in kunnen ontstaan. Van al dan niet levende proefpersonen werd een tussenwervelschijf voorzien van een druksensor en proefpersonen werden gevraagd verschillende houdingen aan te nemen of werden in bepaalde houdingen geplaatst. Dat leverde plaatjes waarop te zien was dat ‘ruglig’ 75% minder druk op de tussenwervel geeft dan in ‘stand’ (de referentiepositie) en ‘zitten’ een toename van 40% ten op zicht van stand. En omdat de meeste mensen met rugklachten voornamelijk tijdens het zitten klachten ervaren is een misverstand snel geboren. Maar dat het logisch lijkt of klinkt maakt het nog niet waar. Gelukkig hebben we nog waarheidszoekers als de Gezondheidsraad en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten die na uitgebreide literatuurstudies concluderen dat zitten op zichzelf geen risicofactor is voor het ontstaan van rugklachten. Dat betekent dat er geen oorzakelijk verband is, je krijgt het er dus niet van. Maar wanneer je al klachten hebt kan het wel erg vervelend zijn. En in een kenniseconomie als Nederland waarin werknemers veelal zitten en waarvan de werknemers Europees kampioen stilzitten zijn is het logisch dat er in die groep ook veel rugklachten voor komen. Zo klinkt het verhaal dat zitten slecht voor je rug is steeds logischer, maar dat maakt het nog steeds niet waar.

De link naar ‘zitten is het nieuwe roken’ is snel gemaakt. Overheidscampagnes als ‘Zet ook de stap!’ proberen ons te behoeden voor de gevaren het langdurig stilzitten. Zeker in het thuiswerk-tijdperk waarin we nog langer aaneengesloten stilzitten dan voorheen op kantoor is de aandacht voor regelmatig en voldoende bewegen echt niet voor niets. Wel is het beeld dat soms ontstaat dat zitten het probleem zou zijn niet terecht. ‘Inactiviteit is het nieuwe roken’ zou een betere slogan zijn al klinkt het natuurlijk lang niet zo lekker. Hadden we met de opkomst van de personal computer een liggende werkwijze aangeleerd, dan was de slogan zeker ‘Liggen is het nieuwe roken’ geweest. Dat klinkt dan weer wel lekker.

Zoals ieder lichaamsdeel is ook onze rug gemaakt om te gebruiken en dus te bewegen, daar wordt de rug niet slechter van maar juist beter. Graag zo veel mogelijk verschillende houdingen en bewegingen om deze soepel te maken en te houden. En mocht je rugklachten hebben is het de manier om weer vertrouwen in je rug te krijgen. Dus voor vrijwel ieder geldt; zitten is niet slecht voor je, inactiviteit wel. Bewegen is goed, méér bewegen is beter.


Erik Saathof
Register bedrijfsfysiotherapeut